FANDOM


(Dodawanie kategorii)
(Ciekawostki)
 
Linia 20: Linia 20:
 
* służy do wyrobu drobnych ozdobnych przedmiotów.
 
* służy do wyrobu drobnych ozdobnych przedmiotów.
 
==Ciekawostki==
 
==Ciekawostki==
* Pocierany płytką porcelanową sfaleryt wydziela zapach zgniłych jaj
+
* Pocierany płytką porcelanową sfaleryt wydziela zapach siarkowodoru.
 
* Dawniej, gdy cynk nie był znany, górnicy sascy uważali sfaleryt ''za rudę, która mami i zwodzi – obiecuje metal a nie daje go.''
 
* Dawniej, gdy cynk nie był znany, górnicy sascy uważali sfaleryt ''za rudę, która mami i zwodzi – obiecuje metal a nie daje go.''
 
* Specjalista górniczy Agricola w XVI w. uważał sfaleryt za kruszec ołowiu. Dopiero w XVIII w. szwedzki chemik Georg Brandt rozpoznał w nim ważny kruszec cynku.
 
* Specjalista górniczy Agricola w XVI w. uważał sfaleryt za kruszec ołowiu. Dopiero w XVIII w. szwedzki chemik Georg Brandt rozpoznał w nim ważny kruszec cynku.

Aktualna wersja na dzień 21:56, lis 12, 2017

Sfaleryt -[gr. sphalerós ‘fałszywy’-aluzja do problemów przy jego indetyfikacji],minerał,najbardziej  

Sfaleryt
Sfaleryt 2
Skład chemiczny siarczek cynku (ZnS)
Twardość w skali Mohsa 3,5–4
Przełam muszlowy
Łupliwość doskonała, sześciokierunkowa
Układ krystalograficzny regularny
Gęstość minerału 3,92–4,2 g/cm³

rozpowszechniona odmiana polimorficzna siarczku cynku ZnS; 

WłaściwościEdytuj

Jest on kruchy przezroczysty i ma liczne odmiany barwne:

  • blenda karmelowa – żółta lub brunatna
  • cleiofan – czysty, bezbarwny
  • blenda rubinowa –czerwony, pomarańczowy
  • gumucionit – zielony, szary, brunatnoczarny
  • marmatyt, –zabarwiony na ciemnozielony do czarnego
  • christofit – czarny
  • przybramit – zawiera domieszki kadmu

Ta różnorodność barw możliwa jest dzięki licznym domieszkom żelaza,kadmu, manganu, talu, indu, ołowiu i srebra.

WystępowanieEdytuj

Występuje w utworach hydrotermalnych (zwykle z galeną, pirytem i in.) oraz w skałach osadowych; Główne złoża:USA (południowo-wschodnie Missouri), Kanada (Kolumbia Brytyjska), Rosja (Kaukaz), Polska (obszar śląsko-krakowski), Algieria, Tunezja i in. kraje; najbogatsza ruda cynku, z której ubocznie otrzymuje się kadm

ZastosowanieEdytuj

  • źródło cynku
  • Dzięki domieszkom jest też źródłem kadmu, srebra, (też indu, galu)
  • poszukiwany przez kolekcjonerów
  • kryształy są wykorzystywane w jubilerstwie
  • służy do wyrobu drobnych ozdobnych przedmiotów.

CiekawostkiEdytuj

  • Pocierany płytką porcelanową sfaleryt wydziela zapach siarkowodoru.
  • Dawniej, gdy cynk nie był znany, górnicy sascy uważali sfaleryt za rudę, która mami i zwodzi – obiecuje metal a nie daje go.
  • Specjalista górniczy Agricola w XVI w. uważał sfaleryt za kruszec ołowiu. Dopiero w XVIII w. szwedzki chemik Georg Brandt rozpoznał w nim ważny kruszec cynku.
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.